چند سالی است عده ای در ناز ونعمت در خوابند . معدودی  با تذکرهای پیاپی گریبان خود را می درند . دسته ای در خواب غفلت فرو رفته اند . جمیعتی می شنوند ، می دانند ، می فهمند اما  لب فرو بسته اند .   بزرگانی فهیم ودانا بنا به مسایل سیاسی  اصولا باور ندارند . اما  گروهی که همواره از خشکسالی های ممتد مینالیده ، امروز ویا فردا در زیر گردباد سونامی کویر مدفون خواهند شد  .  چرا  !! چرا این همه شنا کردن در جهت مخالف !!  مگر اینجا زادگاه ما نیست !!  تا کی وتا کجا .... آیا تجربه کشورهای دیگر را فراموش کرده اید که خشکسالی باعث تضعیف قدرت مرکزی شده و به رویارویی های نژادی، مذهبی، و اعتقادی، و همچنین افزایش خشونت را دامن زده است . شاید منتظرید بیگانگان برای نجات شما بپاخیزند . زهی خیال باطل . اگر می بینید نشریاتی مثل لوموند  گزارشی پیرامون خشکسالی ایران منتشر کرده ، اطمینان داشته باشید هدف نجات شما نیست . مسایل بسیار پیچیده سیاسی در پشت این گزارش وجود دارد . اما شاید این گزارش تکان دهنده باعث جلب توجه بایسته جهانیان و البته مردم ایران به پیامدهای خشکسالی در ایران شود . تا از خود حرکتی نشان داده تا از نابودی ملت سرافراز ایران جلوگیری نمایند . 

گزارش لوموند از خشکسالی در ایران ایران بسیار تلاش کرد تا وخامت بحران آب را تکذیب کند. اکنون کارشناسان محیط زیست براین باورند که دیگر برای جلوگیری از روند کنونی خشکسالی خیلی دیر شده. از دید کسانی که به شدت نسبت به این مسأله هشدار داده اند، "ایران سومالی آینده خواهد بود"؛ "کشوری خوفناک در ۳۰ سال آینده" که به یک "کویر بزرگ تبدیل شده".این کشور که به داشتن آب و هوای قاره ای شناخته می شود، اکنون در معرض تغییرات شدید و ناگهانی قرار دارد. طی دو سال اخیر، دریاچه ارومیه که یکی از بزرگ ترین دریاچه های خاورمیانه بود [۵۲۰۰ کیلومتر مربع] تا میزان ۹۵ درصد خشک شد. رییس جمهور میانه رو حسن روحانی در تاریخ ۲۷ نوامبر به منظور نجات این دریاچه تصمیم گرفت بودجه ای معادل ۷۳۰ میلیارد تومان [۱۷۸ میلیون یورو] را به آن اختصاص دهد. طرح دیگری نیز تحت عنوان "نکاشت" در دستور کار قرار گرفته که در صورت تصویب، به کشاورزان منطقه زرینه رود [که به دریاچه ارومیه می ریزد] برای هر هکتار زمینی که در آن کشت انجام ندهند، سالانه معادل ۵ میلیون تومان [۱۲۰۰ یورو] یارانه تعلق خواهد گرفت. تهران نیز با مشکل کم آبی روبروست. تابستان امسال ۳ سد از ۵ سدی که آب پایتخت را تأمین می کنند عملاً خالی شدند و مقامات را مجبور کردند تا سیاست جیره بندی را اتخاذ کنند. در شهر اصفهان، در مرکز این کشور، خشک شدن زاینده رود نیز به شدت احساسات ایرانیان را برانگیخته.


"طبیعت دیگر تاب مقاومت ندارد"

از نظر ناصر کرمی، اقلیم شناس، این تغییرات آب و هوایی شدید نشان می دهد که "آستانه تحمل رد شده و طبیعت دیگر تاب مقاومت ندارد". از دید این استاد دانشگاه برگن در نروژ، دلیل اصلی آن مسایل اقتصادی و افزایش جمعیت است: جمعیت ایران درحال حاضر دارای ۷۸ میلیون نفر است و این یعنی دو برابر بیشتر از چهل سال پیش. به دنبال انقلاب سال ۱۹۷۹ ... حکومت اجازه داد تا توسعه کشاورزی در کشور به شکلی نامحدود دنبال شود و بدین ترتیب تلاش کرد تا یک طبقه اجتماعی را در میان اقشار محروم و روستایی کشور به عنوان حامی برای خود ایجاد کند. مناطق مجاور اصفهان و ارومیه از این دسته اند. در آذربایجان میزان زمین های تحت کشت از ۱۵۰ هزار هکتار به ۶۰۰ هزار و حتی ۸۰۰ هزار هکتار رسید.

برای برآورده کردن نیازهای کشاورزان [۹۲ درصد از آب مصرفی برای کشاورزی استفاده می شود و ۷۰ درصد آن هرز می رود]، سدها و سدهای خاکی بدون هیچ گونه تحلیل علمی ساخته شدند. کارشناسان از ۷۰۰ سد خاکی بزرگ می گویند و تعداد سدهای کوچک و متوسط نیز در حدود ۱۰۰۰ سد برآورد می شود
با توجه به آب و هوای قاره ای ایران، ساخت سد که در آن مقادیر هنگفتی از آب برای یک مدت طولانی ذخیره و سپس تبخیر می شود، بی شک راه حل مناسبی نیست." کشاورزان و روستاییان نیز بدون مجوز به حفاری چاه های عمیق دست زده اند [تعداد این چاه ها در حدود ۶۵۰ هزار حلقه برآورد می شود] و این مسأله باعث برهم خوردن تراز آب های زیرمینی شده است. گسترش صنایع که نیاز به ذخیره آب قابل توجهی دارد، به ویژه در منطقه کویری اصفهان، بر وخامت این وضعیت افزودهدرحالی که میزان بارندگی طی ۴۰ سال اخیر تا ۱۶ درصد کاهش یافته [۲۵۰ میلیمتر در سال، معادل با یک سوم میانگین جهانی] و اینکه سه چهارم این باران ها تنها بر یک چهارم خاک ایران فرو می ریزد، مناطق کویری وسیعی ایجاد شده و مردم نیز تلاش چندانی برای صرفه جویی انجام نمی دهندداده های رسمی دراین زمینه حاکی از آن است که هر نفر روزانه ۲۵۰ لیتر آب مصرف می کند و این دو برابر بیشتر از میانگین جهانی یعنی ۱۳۰ لیتر آب برای هر نفر است.

ملاحظه فرمودید نشریه معتبر لوموند با کمترین امکانات در کشور ایران ،  آنچنان موشکافانه تحولات چند ساله اخیر را با ذکر آمار  به چالش کشیده ، که در این چند سال هرگز نشریات داخلی اینگونه عمل ننموده اند . گفتنی است : هرگز قصد نخواهم داشت تا شخص ویا ارگانی را مسئول این فاجعه بنامم . کاری که شده است . خوب یا بد ، عمداً ویا سهواً ، توسط ملت یا دولت  . اکنون چه باید کرد !!! تصور نکنید کاری نمیشود انجام داد ، یا این مشیت الهی برای آزمون بندگان مومن می باشد !!  و امثال این حرف ها ..... اطمینان داشته باشید اگر حرکتی را آغاز نکنیم بزودی گردباد سونامی به دیار ما میرسد . آنگاه دیگر دیر است . چون :

1 - کسانی که در ناز ونعمت خوابیده و یا درخواب غفلت فرو رفته بودند  با کاروان همفکران خود به بهشت موعود می روند .

2 - چاک دهندگان گریبان ، دلسوزان واقعی این مرز وبوم تا آن روز  یا از غصه دق کرده اند ویا در صورت توان  به همراه اندیشمندان ومتفکران لب بسته ترک وطن نموده اند .

3 - دسته ای هم که از هم اکنون در بهشت موعود برای خود کاخی ساخته اند ، قبل از رسیدن سونامی  با آخرین پرواز وطن را ترک می نمایند .

4 - آنوقت من وشما وآن گروهی که همواره از خشکسالی های ممتد مینالیده ، در زیر تازیانه گردباد سونامی کویر زجر کش و مدفون خواهیم شد  .  

می پرسید چه باید کرد !!! خوشبختانه خداوند تبارک وتعالی عقل به ما داده تا درست بیاندیشیم ، کورکورانه دنباله رو  نشویم و راه راست را یافته ودرآن گام نهیم . مثلی است معروف ((  ازتو حرکت از خدا برکت )) .

با عنایت به مطالب فوق تائید خاهید نمود  که به علت پاره ای از اشتباهات  سونامی کویر به حرکت درآمده وبا همدستی تغییرات جوی  در حال پیشروی بسوی مناطق آباد کشور است . تا آنجا که همانند مرکز کویر با تازیانه شن  ، جانداران بی رمق بجای مانده از ندانم کاری  را بکام مرگ بکشاند . اما ما بازمانده نسل آریایی بوده وبا تعمق در این فرصت کوتاه باقی مانده راه را بر این سونامی سد می کنیم .

گام اول  :  آگاه سازی عامه مردم  وتغییر الگوی مصرف  آب در مناطق مسکونی . چون برابر تحقیقات به عمل آمده مردم ایران نزدیک دو برابر استاندارد جهانی  آب مصرف می کنند .

گام دوم  :  ترک عادات بد هدر دادن آب در زندگی روزمره خود  مانند روش غلط حمام کردن ، نحوه نادرست مسواک زدن ، اسراف در هدر دادن آب هنگام شستشوی ظروف ویا لباس  و ... و.... البته کاری است بسیار دشوار وزمان بر . اما با یک حرکت جمعی ، گفتگوی مداوم با اطرافیان پیرامون جدی بودن سونامی  ،  بازنگری  قوانین موجود  ، باز نشر پوسترهای تهیه شده توسط کمپین یک قطره آب  و ...و ... میتوان موفق شد .

گام سوم : تعمیم برنامه ر یاضتی آب به جامعه شهری . چون  تمام هزینه ها را نباید تنها کشاورزان  متحمل شوند. بلکه کل جامعه در این خصوص  مسئول می باشند . که در این راستا مردم می توانند با عضویت  در کمپین یک قطره آب ویا مراکز مشابه به عمق فاجعه پی برده  و داوطلبانه در برنامه های ریاضتی جامعه شهری شرکت نمایند . 

گام چهارم : تغییر الگوی مصرف  آب در بخش کشاورزی . چون برابر تحقیقات به عمل آمده کشاورزان  ایران نزدیک به 70% آب را به هدر میدهند . وبرای اجرای این مهم راهی جز فرهنگسازی استفاده بهینه از  آب در سایه اجرای قانون ، تغییر الگو های کشت  ، تغییر سیاست های مکانیزاسیون ، اجرای روش های مدرن آبیاری و ... و ... امکان پذیر نمی باشد .

گام پنجم :  كاهش تبخير سطحي  آب ها و افزايش توليد انرژي پاك بدون آلوده كردن آب به مواد پليمري يا شيميايي و ... توسط سلولهاي خورشيدي شناور!

گام ششم : تغییر الگوی مصرف  آب در بخش صنعت  . وایجاد بستری مناسب برای تبدیل پس آب های  صنعتی به آب  سالم جهت استفاده مجدد بویژه در مزارع ویا صنعت  .

گفتنی است :  کارشناسان و دلسوزان بقاء بشریت مدت زمانی است پیرامون این مسئله تحقیق وبررسی نموده و راه کارهای عملی را یافته اند . که بحث پیرامون آن از حوصله این یاد داشت خارج است . امید آن که بتوانیم در یاداشت های بعدی پیرامون هریک از موارد به تفصیل سخن بگوئیم . پس بر هر ایرانی پاک  نهادی واجب است نحوه درست آبی که مصرف می کند را بیاموزد تا مدیریت مصرف به دست خودش باشد و هرگز با درب بسته روبرو نگردد .

 

با احترام : بیژن پیوندی

اصفهان – تیر ماه 1394